Petycja mieszkańców może kosztować Łuków miliony z Unii! Urząd Marszałkowski stawia sprawę jasno

Petycja podpisana przez 863 mieszkańców może mieć realne konsekwencje. Jeśli Rada Miasta przyjmie uchwałę zgodną z jej treścią, Łuków i jego jednostki mogą zostać wykluczone z dostępu do funduszy unijnych – ostrzega Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego.

Działania samorządu mogą skutkować utratą unijnego finansowania

W odpowiedzi przekazanej przez burmistrza Piotra Płudowskiego, a przygotowanej przez Dyrektor Departamentu Zarządzania Programami Regionalnymi Annę Brzyską, wskazano wprost:

„Fundusze polityki spójności będą przyznawane wyłącznie projektom i beneficjentom, którzy przestrzegają przepisów antydyskryminacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 3 Rozporządzenia PE i Rady nr 2021/1060”.

W praktyce oznacza to, że:

„W przypadku, gdy beneficjentem jest jednostka samorządu terytorialnego (lub podmiot przez nią kontrolowany lub od niej zależny), która podjęła jakiekolwiek działania dyskryminujące, sprzeczne z zasadami [...] wsparcie w ramach polityki spójności nie może być udzielone”.

Dotyczy to także projektów partnerskich, w których dany samorząd występuje jako lider lub partner. Jeśli podtrzymuje akty prawne uznane za dyskryminujące, całość projektu traci możliwość uzyskania dofinansowania:

„Projekty takiego JST, w tym też projekty partnerskie, w których jest on liderem lub partnerem projektu, utracą możliwość uzyskania dofinansowania”.

Z kolei partnerzy, którzy nie są powiązani z takim JST, zachowują prawo do wnioskowania o środki – pod warunkiem braku wspólnego wniosku.

Przestrzeganie Karty Praw Podstawowych jest obowiązkiem

W piśmie przypomniano, że jednym z horyzontalnych warunków podstawowych wdrażania funduszy UE jest przestrzeganie Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i zasady niedyskryminacji:

„Poszanowanie praw podstawowych oraz przestrzeganie Karty Praw Podstawowych UE jest horyzontalnym warunkiem podstawowym wdrażania funduszy”.

Instytucje ogłaszające nabory mają obowiązek stosować te kryteria, a każdy projekt będzie oceniany pod kątem zgodności z tymi zasadami:

„Wniosek o dofinansowanie, który nie będzie spełniał kryteriów dotyczących zgodności z zasadami horyzontalnymi, nie będzie mógł zostać skierowany do dofinansowania przez Instytucję Zarządzającą”.

W przypadku wcześniejszych działań naruszających zasadę niedyskryminacji możliwe jest ich naprawienie, ale pod warunkiem, że:

„Wnioskodawca lub partner podjął skuteczne działania naprawcze. Podjęte działania powinny być opisane we wniosku o dofinansowanie”.

Gmina nie ma kompetencji do decydowania o ośrodkach dla imigrantów

W piśmie zaznaczono również, że samorząd gminny nie posiada kompetencji do tworzenia ośrodków dla imigrantów, ponieważ decyzje w tym zakresie należą do administracji rządowej:

„Za politykę migracyjną państwa odpowiada Rada Ministrów, MSWiA, wojewoda oraz Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców”.

W opinii Urzędu Marszałkowskiego, stanowisko wyrażone przez radę gminy jest możliwe do przyjęcia – o ile nie ma formy aktu prawa miejscowego i nie narusza zasady niedyskryminacji:

„Stanowisko organów rady gminy wydaje się być dopuszczalne, przy poszanowaniu opisanej powyżej zasady równości szans i niedyskryminacji”.

Tło sprawy: petycja i interpelacja radnego Czubaszka

Cała sprawa ma związek z petycją złożoną przez Roberta Sokołowskiego, przewodniczącego Klubu Gazety Polskiej w Łukowie, w której mieszkańcy wyrazili sprzeciw wobec tworzenia ośrodków dla osób przebywających w Polsce nielegalnie. Dokument, złożony 28 maja, podpisało 863 mieszkańców.

W odpowiedzi na petycję, Artur Czubaszek, przewodniczący Rady Miasta i członek Klubu Radnych Razem Ponad Podziałami, złożył interpelację do burmistrza, pytając o ewentualne konsekwencje przyjęcia uchwał zgodnych z żądaniami mieszkańców. Obawy dotyczyły m.in. ryzyka utracenia dostępu do Funduszy Europejskich dla Lubelskiego 2021–2027, także przez miejskie jednostki i spółki komunalne.