Od płyt pilśniowych i farby olejnej po autentyczny zrąb. Zabytkowa kaplica w Tuchowiczu odzyskała dawny blask

 Drewniana kaplica na cmentarzu rzymskokatolickim w Tuchowiczu przez lata kryła swoje prawdziwe oblicze pod warstwami farby olejnej, płyty pilśniowej i przypadkowych modernizacji. Po dwóch latach skrupulatnych prac konserwatorsko-budowlanych zabytkowy obiekt pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego znów wygląda dokładnie tak, jak zaplanowali jego budowniczowie w XIX wieku.

 Tuchowicka nekropolia to miejsce o bogatej historii. Sam cmentarz założono pod koniec XVIII wieku – najstarszy zachowany na nim nagrobek pochodzi z 1847 roku. Wybudowana w XIX wieku drewniana kaplica o konstrukcji zrębowej przez dekady ulegała jednak degradacji, a dawne próby jej "odświeżania" przyniosły więcej szkody niż pożytku. Wnętrze obite płytami pilśniowymi i pomalowane farbą olejną zatarło historyczny charakter budowli, a ceglana podmurówka zalała została betonem.

Ratunek od fundamentów po sygnaturkę

Prace, które trwały w latach 2025–2026, objęły niemal każdy element budynku. Konserwatorzy zaczęli od podstaw: usunęli wtórną obudowę z betonu i wyremontowali oryginalną, ceglaną podmurówkę.

Z elewacji zdjęto deski szalunkowe, co pozwoliło odsłonić, oczyścić i solidnie zaimpregnować drewniane bale zrębu. Co istotne, stare deski po odświeżeniu wróciły na swoje miejsce – jedynie najbardziej zniszczone fragmenty zastąpiono nowym materiałem. Zrekonstruowano też detal architektoniczny, wyremontowano stolarkę okienną i zamontowano nowe drzwi wejściowe. Prace objęły również dach: wzmocniono strop i więźbę, a samo pokrycie dachu wraz z wieńczącą go sygnaturką uszczelniono, uzupełniono i pomalowano.

Metamorfoza wnętrza

Prawdziwą przemianę przeszło jednak wnętrze kaplicy. Zerwano zniszczone płyty pilśniowe oraz późniejszą boazerię ze ścian, sufitu i podłóg. Odsłonięte ściany zrębowe zyskały drugie życie – po oczyszczeniu i impregnacji ubytki w drewnie scelono kolorystycznie, przywracając im naturalny wygląd.

Zdegradowane legary wymieniono na nowe, a deski podłogowe po oczyszczeniu zaolejowano. Podobną procedurę przeszły drewniane schody oraz balustrada chóru muzycznego. Aby zabezpieczyć cenny obiekt na kolejne dekady, w kaplicy rozprowadzono również nową instalację elektryczną oraz niskoprądową.

Całe przedsięwzięcie realizowano pod nadzorem Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a inwestycja uzyskała wsparcie z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków. Dzięki wykonanym pracom kaplica w Tuchowiczu przestała straszyć efektami dawnych remontów i znów stanowi cenny punkt na historycznej mapie regionu.