Prawie pół tysiąca oddanych obiektów, ponad 140 kontroli w terenie i jedna katastrofa budowlana – tak w skrócie wygląda bilans pracy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Łukowie za 2025 rok. Choć liczby robią wrażenie, najciekawszy detal kryje się na samym końcu raportu: za bezpieczeństwo budowlane w całym naszym powiecie odpowiadają zaledwie trzy osoby w terenie.

Katastrofa pod lupą i ciągłe kontrole

Poważne wypadki na budowach zdarzają się u nas na szczęście rzadko, ale w minionym roku inspektorzy musieli zmierzyć się z jednym takim zdarzeniem. W takich sytuacjach nadzór działa w trybie pilnym – priorytetem jest ustalenie dokładnych przyczyn i dopilnowanie, by podobne zagrożenie się nie powtórzyło.

Poza sytuacjami kryzysowymi inspektorat nie narzekał na brak pracy. W 2025 roku przeprowadzono 145 kontroli (o pięć więcej niż rok wcześniej) i wydano 180 decyzji oraz postanowień. Inspektorzy sprawdzali nie tylko samowole czy plac budów, ale też m.in. stan techniczny placów zabaw i obiektów rekreacyjnych, a przed feriami i wakacjami kontrolowali budynki pod kątem bezpieczeństwa dzieci.

Nowe domy i surowe kary za pośpiech

Z raportu wynika, że w powiecie łukowskim przybyło 488 odebranych obiektów. W większości przypadków (442 zgłoszenia) wszystko odbyło się sprawnie, w ramach tzw. „milczącej zgody” – jeśli urząd w ciągu 14 dni od zgłoszenia zakończenia budowy nie wniesie sprzeciwu, inwestor może legalnie zacząć korzystać z budynku.

Problem pojawia się wtedy, gdy ktoś postanowi się wprowadzić bez formalnego odbioru lub samowolnie zmieni przeznaczenie obiektu. Nadzór przypomina, że pośpiech potrafi słono kosztować. Kary za zamieszkanie w nieodebranym domu jednorodzinnym wynoszą 10 tys. zł, a w przypadku budynku usługowego mogą sięgnąć nawet 75 tys. zł.

W minionym roku łukowski PINB nałożył mandaty na łączną kwotę 17 100 zł, a w jednym przypadku wyegzekwował opłatę legalizacyjną w wysokości aż 50 tys. zł.

Szansa na wyprostowanie starych spraw

Są jednak również dobre wiadomości dla właścicieli starszych nieruchomości. Inspektorat przeprowadził 51 postępowań w ramach uproszczonej procedury legalizacyjnej. Dotyczy ona obiektów użytkowanych od co najmniej 20 lat. Ścieżka ta pozwala uregulować stan prawny starej zabudowy bez konieczności płacenia dotkliwych opłat legalizacyjnych czy zamawiania pełnej dokumentacji projektowej.

Garstka ludzi na cały powiat

Najbardziej wymowna w całym raporcie jest jednak kwestia kadr. Cały ten zakres obowiązków – od inspekcji w terenie, przez odbiory domów, aż po nakładanie kar i prowadzenie skomplikowanych postępowań – spoczywa na barkach zaledwie pięcioosobowego zespołu. Co więcej, bezpośrednimi kontrolami w terenie zajmuje się tylko trzech pracowników merytorycznych. To właśnie ta trójka na co dzień dba o to, by obiekty w całym powiecie łukowskim były bezpieczne.