81 lat po akcji pod Borowiną. Łukowianie pielęgnują pamięć o bohaterach

Już po raz kolejny członkowie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Koło Łuków wraz z rodzinami spotkali się w Borowinie, by uczcić pamięć bohaterów akcji sprzed 81 lat.

Spotkanie pamięci w 81. rocznicę akcji „Pod Borowiną”

W niedzielę 17 listopada  mieszkańcy Łukowa oraz członkowie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Koło Łuków zebrali się w Borowinie (gmina Stanin), aby uczcić pamięć żołnierzy Armii Krajowej i ich ofiarnej walki z niemieckim okupantem. Uroczystość rozpoczęła się na stacji Łuków-Łapiguz, skąd uczestnicy wyruszyli pociągiem, podobnie jak żołnierze AK w 1943 roku. Po dotarciu do miejsca pamięci, uczestnicy złożyli znicze i odmówili modlitwę za tych, którzy oddali życie za ojczyznę.

Uczestnicy wspominali wydarzenia sprzed 81 lat, kiedy to 18 listopada 1943 roku oddział „Kedywu” Armii Krajowej Obwodu Łuków pod dowództwem por. Wacława Rejmaka „Ostoi” przeprowadził brawurową akcję na niemiecki pociąg osobowy FS-83, znany jako „urlopowy” – Urlaubzug, którym podróżowali frontowi żołnierze i oficerowie. Wykolejenie lokomotywy i ostrzał wagonów sprawił, że Niemcy ponieśli dotkliwe straty: 10 zabitych, 17 ciężko rannych i 60 lekko rannych lub poparzonych. Operacja była jednym z największych sukcesów partyzantów w regionie.

Atak nie był jednak pozbawiony strat. W wyniku niemieckiego ostrzału rannych zostało trzech żołnierzy AK: kpr. Kazimierz Żaczek „Wilga”, kpr. Polikarp Paduch „Jar” oraz strz. Jan Szerszeń „Brzoza III”. Bohaterska akcja zatrzymała niemieckie pociągi na 20 godzin, co znacząco wpłynęło na ruch wojsk.

Niemiecka zemsta: Rozstrzelanie zakładników w Borowinie i Łukowie

Brutalna odpowiedź okupantów przyszła kilka tygodni później. Niemcy przeprowadzili egzekucje jako odwet za akcję Armii Krajowej. 23 grudnia 1943 roku w Borowinie rozstrzelano 10 Polaków, w tym 7 żołnierzy AK. Wśród ofiar znaleźli się m.in.:

• Tadeusz Adamiec „Sęp” – dyżurny ruchu z Łukowa i dowódca grupy dywersyjnej na kolei,
• Zygmunt Oziemkowski z harcerskich Szarych Szeregów,
• Stanisław Śledź z Szyszek,
• Julian Bajura, Eugeniusz Pasternak, Władysław Strzałek oraz Aleksander Wielgosz z Sięciaszki,
• Jan Dąbrowski, Józef Siwiec i Marian Potasiński z Parczewa.

Część egzekucji miała miejsce również na cmentarzu katolickim w Łukowie na początku grudnia 1943 roku.

Pomnik pamięci: Historia zapisana w Borowinie

Pierwszy pomnik upamiętniający ofiary niemieckich zbrodni postawiono w 1961 roku, a jego treść zmieniano w latach 2004 i 2022, aby oddać hołd prawdziwym bohaterom. Obecna tablica przypomina o tragedii 23 grudnia 1943 roku, gdy 10 Polaków, w tym 7 żołnierzy Armii Krajowej, oddało życie za ojczyznę.