Lubelskie jednoczy siły w walce z depresją. Ponad 100 mln zł na wsparcie dzieci i młodzieży. Powiat Łukowski włączony do projektu

W Lubelskim Centrum Konferencyjnym odbyła się konferencja „Lubelskie przeciw depresji” poświęcona zdrowiu psychicznemu dzieci i młodzieży. Samorządowcy, lekarze, szkoły i organizacje społeczne rozmawiali o budowie Regionalnego Centrum Zdrowia Psychicznego w pięciu subregionach. Kulminacją było podpisanie deklaracji przez marszałka Jarosława Stawiarskiego i 24 włodarzy na rzecz wspólnej walki z depresją.

 W Lubelskim Centrum Konferencyjnym odbyło się ważne spotkanie poświęcone jednemu z najtrudniejszych wyzwań współczesnej medycyny i społeczeństwa. Pod hasłem „Lubelskie przeciw depresji. Regionalne Centrum Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży w województwie lubelskim” zgromadzili się samorządowcy z całego regionu, lekarze, psycholodzy, przedstawiciele oświaty, uczelni wyższych, opieki społecznej oraz organizacji pozarządowych. Wydarzenie przygotowało Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce i Parlament Europejski we współpracy z Urzędem Marszałkowskim oraz Szpitalem Neuropsychiatrycznym im. prof. Mieczysława Kaczyńskiego w Lublinie. Głównym akcentem spotkania było podpisanie przez Marszałka Województwa Lubelskiego Jarosława Stawiarskiego oraz 24 lokalnych włodarzy wspólnej deklaracji na rzecz walki z tą chorobą.

Cicha epidemia XXI wieku

Depresja stała się prawdziwą plagą XXI wieku i może dotknąć każdego, bez względu na wiek czy status społeczny. Z problemem tym zmaga się obecnie około 350 milionów ludzi na świecie, z czego 1,2 miliona to mieszkańcy Polski. Światowa Organizacja Zdrowia ostrzega, że do 2030 roku będzie to najczęstsza choroba na kuli ziemskiej. Nie ma jednej przyczyny kryzysu psychicznego – bywa nim osamotnienie, nagłe dramatyczne przeżycia, takie jak śmierć kogoś bliskiego, albo długotrwały stres napędzany życiowym tempem i presją codzienności. Objawy rozwijają się często po cichu: to długotrwały smutek, poczucie pustki, utrata sensu, brak wiary w siebie, ciągłe zmęczenie, a w najcięższych sytuacjach także myśli i próby samobójcze. Choroba paraliżuje codzienne życie, niszczy relacje, utrudnia pracę i wywołuje ogromne koszty społeczne. Szczególnie niepokoi fakt, że coraz częściej chorują dzieci i młodzież. Z analiz NFZ i GUS wynika zresztą, że województwo lubelskie ma obok kujawsko-pomorskiego najwyższy odsetek zdiagnozowanych przypadków w kraju, sięgający 2,8% całej populacji regionu.

Unijne wsparcie i nowa sieć pomocy

Właśnie dlatego 15 października 2026 roku rozmawiano w Lublinie o konkretnych rozwiązaniach. Marszałek Jarosław Stawiarski zwracał uwagę, jak wielką rolę odgrywają tu środki unijne, które dają szansę na szybszy i łatwiejszy dostęp do psychologów oraz psychiatrów dziecięcych. Podkreślał też, że kluczem do sukcesu jest ścisła współpraca wszystkich służb i instytucji.

„Dzisiejsze wydarzenie potwierdziło, że kluczem do efektywnej ochrony zdrowia psychicznego najmłodszych jest wielosektorowe partnerstwo. Cieszę się, że wspólnie z innymi samorządami podpisaliśmy deklarację przeciw depresji. Jako jeden z niewielu ośrodków w kraju chcemy podejść kompleksowo do leczenia chorób psychicznych dzieci i młodzieży, w tym szczególnie do depresji. Stąd też pomysł, by w pięciu subregionach województwa lubelskiego znalazły się takie centra. Pomoc psychologiczna i psychiatryczna musi być na wyciągnięcie ręki. Dzięki Funduszom Europejskim budujemy system, który daje realne, codzienne wsparcie” – powiedział marszałek Jarosław Stawiarski.

Podczas konferencji głos zabrali także dr Katarzyna Smyk z Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej, Agnieszka Lalik z Biura Parlamentu Europejskiego, Dariusz Oleński – dyrektor Szpitala Neuropsychiatrycznego w Lublinie oraz dr Piotr Toczyski reprezentujący Alians Przeciw Depresji. Z kolei dr Marta Pakuła-Landman, lekarka ze szpitala neuropsychiatrycznego, zaprezentowała praktyczne efekty działania Regionalnego Centrum Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży. Całe przedsięwzięcie wpisuje się w program Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 i obejmuje budowę lub modernizację placówek w pięciu miejscowościach: Lublinie (gdzie powstało centrum koordynacji z całodobową infolinią), Cholewiance (hostel i termomodernizacja), Chełmie, Radecznicy oraz Suchowoli. Zakupiono nowoczesny sprzęt, przeszkolono kadry i utworzono sieć wsparcia środowiskowego blisko współpracującą ze szkołami. Całość kosztowała ponad 101 mln zł, z czego aż 84 mln zł dała Unia Europejska, 5,7 mln zł budżet państwa, a ponad 11 mln zł samorząd województwa. Dzięki temu z pomocy skorzysta rocznie około 12,5 tysiąca młodych pacjentów.

Ponad podziałami: deklaracja samorządowców

Uroczystym momentem było złożenie podpisów pod deklaracją „Lubelskie przeciw depresji” przez marszałka oraz 24 samorządowców – włodarzy Lublina, Chełma, Białej Podlaskiej, Zamościa i 20 starostów. Dokument ten włącza region w ogólnopolską inicjatywę wspieraną przez KE i Alians Przeciw Depresji.

Eksperci o przyszłości psychiatrii dziecięcej

Druga część spotkania upłynęła pod znakiem dwóch dyskusji panelowych. Pierwsza dotyczyła środowiskowego modelu opieki psychiatrycznej nad najmłodszymi, uruchomionego oficjalnie 11 października 2026 roku. Eksperci – w tym konsultant krajowa dr n. med. Aleksandra Lewandowska, dr n. med. Agata Makarewicz oraz prof. UML Marzena Samardakiewicz – rozmawiali o korzyściach płynących z leczenia pacjenta w jego codziennym otoczeniu, a także o wyzwaniach, jakie stawia to przed szkołami i samorządami. Drugi panel poświęcono natomiast wielopoziomowej profilaktyce depresji oraz budowaniu lokalnych sieci wsparcia. Swoimi doświadczeniami i przemyśleniami dzielili się m.in. prof. Hanna Karakuła-Juchnowicz, Adam Mołdoch z Centrum Interwencji Kryzysowej oraz przedstawiciele ośrodków pomocy społecznej i organizacji pozarządowych, szukając najlepszych sposobów na skuteczne zapobieganie kryzysom i tragediom życiowym.