78 lat temu wybuchło Powstanie Warszawskie

Mija dokładnie 78 lat od wybuchu Powstania Warszawskiego, największego zrywu niepodległościowego i największej bitwy stoczonej przez organizację podziemną w okupowanej podczas II wojny światowej przez nazistowskie Niemcy Europie.

Powstanie - mimo iż nie osiągnęło celów ani wojskowych, ani politycznych - było fenomenem w skali ówczesnego kontynentu. Dla kolejnych pokoleń Polaków stało się symbolem męstwa w walce o niepodległość.

1 sierpnia 1944 roku na rozkaz Komendanta Głównego Armii Krajowej gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora” do walki o wolność stanęło 40-50 tysięcy młodych mężczyzn i kobiet. Powstańcy walczyli przeciwko regularnym formacjom niemieckim, bez ciężkiego uzbrojenia, samolotów, dział i czołgów. Choć Powstanie Warszawskie planowane było na kilka dni, trwało aż do października 1944 r. Zakończyło się porażką. Według różnych szacunków, w wyniku walk zginęło od 16 tys. do 18 tys. żołnierzy AK i od 150 tys. do 180 tys. cywilów. Po kapitulacji Warszawa została doszczętnie zniszczona przez Niemców.

Podejmując decyzję o rozpoczęciu walk, dowództwo Armii Krajowej przewidywało, że po kilku dniach do lewobrzeżnej Warszawy wkroczą posuwający się na zachód żołnierze Armii Czerwonej.

Ponadto powstańcy liczyli na pomoc ze strony aliantów. Decyzję o rozpoczęciu Powstania przyspieszyła także postępująca komunistyczna dywersja, a także zarządzona przez hitlerowców ewakuacja niemieckiej ludności cywilnej oraz morale panujące w armii okupanta w związku z sytuacją na froncie zachodnim.

Mimo iż pod względem militarnym operacja zakończyła się klęską, o tyle pod względem politycznym miała ogromne znaczenie. Polacy w zdecydowany sposób podkreślili chęć wyzwolenia stolicy kraju spod niemieckiej okupacji, pod którą znajdowała się od września 1939 roku. Zademonstrowali również dążenie do odzyskania i utrzymania niepodległości. Powstanie Warszawskie miało również znaczenie strategiczne: w momencie wkroczenia wojsk radzieckich do stolicy władze Polskiego Państwa Podziemnego chciały wystąpić w charakterze gospodarza i przedstawiciela jedynych prawowitych władza państwowych.