Łuków ma nową Młodzieżową Radę Miasta. Uchwała przeszła mimo kontrowersji i ostrej debaty

Rada Miasta Łuków przyjęła uchwałę o powołaniu Młodzieżowej Rady Miasta Łuków oraz nadaniu jej statutu. Uchwałę poparło 16 radnych, dwóch było przeciw, a nikt nie wstrzymał się od głosu. Dyskusja trwała blisko dwie godziny, a najwięcej emocji wzbudził tryb wyboru młodzieżowych radnych – nie w demokratycznych wyborach, lecz poprzez wskazanie przez komisję powołaną przez burmistrza.

Młodzież czekała dekadę. Teraz startuje z nowym statutem

Projekt Młodzieżowej Rady Miasta nie jest nowością w Łukowie. Jak przypomniał Mateusz Popławski, zastępca burmistrza miasta, temat ten pojawiał się już w 2003, 2013 i 2017 roku, ale nie udało się go skutecznie wdrożyć.

– „To jest tak naprawdę 10 lat mojej przygody z naszym łukowskim samorządem. Kiedy zostałem radnym, razem z radnym Piotrem Płudowskim tworzyliśmy statut Młodzieżowej Rady Miasta. Niestety wtedy na przeszkodzie stanęła reforma oświaty, a później pandemia COVID-19. Teraz mamy trzecią próbę – mam nadzieję, że tym razem skuteczną” – mówił Popławski.

Jak dodał:

– „Pomysł wyszedł od młodzieży – trzech uczennic łukowskich podstawówek: Uli, Patrycji i Wiktorii. Przyszły do nas i powiedziały wprost: chcemy Młodzieżowej Rady. Taka postawa zasługuje na wsparcie”.

Nowy statut został przygotowany we współpracy ze Stowarzyszeniem Łukowskie Forum Rozwoju, a młodzież przeszła cykl warsztatów. Przeprowadzono także wizytę studyjną w Lublinie, mieście uznanym za Europejską Stolicę Młodzieży.

Tryb powołania młodzieżowych radnych: demokracja czy selekcja?

Głównym punktem spornym podczas sesji był zapis mówiący o tym, że pierwsza kadencja Młodzieżowej Rady Miasta zostanie powołana przez komisję, a nie wybrana w wyborach. Taki zapis mocno skrytykował radny Jerzy Siwiec:

– „Zaproponowany tryb przypomina casting. A przecież mówimy o demokracji. Młodzieżowe rady miast w Polsce opierają się na wyborach powszechnych. Dlaczego więc w Łukowie odbiera się młodzieży to podstawowe prawo?” – mówił Siwiec.

Radny zaproponował zmianę w statucie:

– „W paragrafie 8 punkt 17 należy odwrócić kolejność: najpierw wybory powszechne, a dopiero w razie ich niepowodzenia – komisja. Taka jest idea demokracji”.

Zastrzeżenia zgłaszała również radna Monika Jędrzejkowska, która złożyła formalny wniosek o zdjęcie projektu z porządku obrad. Jak mówiła:

– „Ustawa mówi wprost o wyborze członków młodzieżowej rady. W projekcie natomiast mamy powoływanie przez burmistrza. To nie jest zgodne ani z literą prawa, ani z duchem demokracji”.

Podkreśliła również:

– „Chcemy uczyć młodzież demokracji, a jednocześnie odbieramy im możliwość wyboru. W statucie zapisano, że to burmistrz wybiera radnych, może ich też odwołać i powołać nowych. A przecież gmina ma określić zasady wyboru, nie selekcji”.

Popławski: „Dajmy tej młodzieży szansę. Statut można zmienić”

W obronie projektu wystąpił Mateusz Popławski, argumentując, że obecne rozwiązanie to forma przejściowa.

– „Zdajemy sobie sprawę z niedoskonałości, ale chcemy najpierw stworzyć Radę, a później wspólnie z młodzieżą wprowadzać zmiany. Statut daje taką możliwość” – mówił.

Dodał również:

– „Nie chcemy zniechęcać młodzieży, która już dziś pyta, kiedy ta rada ruszy. Czekają z projektami, pomysłami, zapałem. Nie możemy tego zmarnować. Jeśli znowu wszystko zatrzymamy, nic z tego nie będzie”.

Odnosząc się do krytyki dotyczącej długości kadencji, Popławski wyjaśnił:

– „Pierwsza kadencja potrwa dłużej – od czerwca 2025 do września 2026. Dopiero potem będzie system roczny, z rozpoczęciem 1 października. Mamy czas na poprawki, ale nie możemy dalej czekać z decyzją”.

Wskazał też na praktyczne problemy:

– „W Łukowie tylko część szkół podlega miastu – reszta to szkoły powiatowe. Nie mamy nad nimi kontroli, ale chcemy je zaprosić do współpracy. Dlatego tryb wyborczy musi być elastyczny”.

Poparcie mimo zastrzeżeń. „Dajmy tej radzie szansę działać”

Większość radnych zgodziła się jednak, że projekt – mimo niedoskonałości – warto wdrożyć. Grzegorz Gomoła zwrócił uwagę, że:

– „Nie chodzi o snucie refleksji, tylko składanie konkretnych poprawek. Młodzi muszą działać, a nie czekać na polityczne decyzje dorosłych”.

Popławski przekonywał, że statut daje możliwość zmiany sposobu wyboru już po pierwszej kadencji:

– „Jeśli młodzież po roku zdecyduje, że chce wyborów, wprowadzi poprawkę do statutu i będzie wybierana powszechnie”.

W praktyce rada ma liczyć 15 członków w wieku od 12 do 18 lat. Zostaną oni wskazani przez komisję złożoną z trzech radnych oraz dwóch przedstawicieli burmistrza. Kryteriami będą: zaangażowanie społeczne, udział w projektach obywatelskich, znajomość problemów młodzieży i uzasadnienie kandydatury.

Paweł Stoga zaapelował o pragmatyzm:

– „Dla młodzieży najważniejsze jest, żeby ta rada jak najszybciej powstała. A jeśli chcą, później niech ją zmieniają”.

Podobnie mówił Arkadiusz Pogonowski:

– „Mamy 50 przeszkolonych i zaangażowanych uczniów. Jeśli teraz nie ruszymy, ich zapał wygaśnie”.

Mimo sporów – uchwała przyjęta

Ostatecznie wniosek radnej Jędrzejkowskiej o zdjęcie punktu z porządku obrad został odrzucony. Poparło go 8 radnych, 9 było przeciw. Uchwała o powołaniu Młodzieżowej Rady Miasta Łuków została przyjęta 16 głosami za.

Jerzy Siwiec, mimo głosowania przeciw, podkreślał:

– „Nie jestem przeciwnikiem Młodzieżowej Rady Miasta. Przeciwnie – jestem jej zwolennikiem. Ale chcę, by jej powstanie było zgodne z prawem i zasadami demokracji”.

Monika Jędrzejkowska dodała:

– „Nie chodzi o opóźnianie. Kadencja zaczyna się 1 października, mamy czas. Ale statut powinien być zgodny z ustawą i dobry na lata, nie tylko na rozruch”.

Rada wystartuje od października. W planach szkolenia, spotkania i budżet

Rada będzie liczyć 15 członków w wieku 12–18 lat. Ich kandydatury będzie oceniać komisja złożona z trzech radnych i dwóch przedstawicieli burmistrza, według czterech kryteriów:

1. Zaangażowanie społeczne,

2. Udział w projektach obywatelskich,

3. Znajomość problemów młodzieży w Łukowie,

4. Uzasadnienie kandydatury.

Spotkania rady będą się odbywać po lekcjach, aby nie kolidowały z obowiązkiem szkolnym.

W przyszłości planowane jest również stworzenie budżetu obywatelskiego dla młodzieży, podobnego do budżetu Rady Seniorów.

Jak podkreślono w trakcie sesji, Łuków posiada już doświadczenia w funkcjonowaniu ciał doradczych, takich jak Rada Seniorów czy Rada Sportu, w których członkowie nie są wybierani w głosowaniu powszechnym, a funkcjonowanie tych gremiów uznaje się za udane.

– „Dajmy szansę tej młodzieży. Jeżeli statut się nie sprawdzi, to zostanie zmieniony” – podsumował Popławski.